Atal cam-drin pobl hŷn

Mae miloedd o bobl hŷn yng Nghymru yn cael eu cam-drin – gweithred sy’n digwydd unwaith neu drosodd a throsodd, neu ddiffyg camau gweithredu priodol, sy’n achosi niwed neu ofid – ac nid yw troseddau yn erbyn pobl hŷn yn cael eu riportio’n ddigon aml. Maw’r mathau o gam-drin mae pobl hŷn yn ei wynebu yn cynnwys cam-drin corfforol; cam-drin domestig; cam-drin rhywiol; cam-drin seicolegol neu emosiynol; cam-drin ariannol neu ddeunyddiau; cam-drin sefydliadol neu gyfundrefnol; esgeulustod; a rheoli dan orfodaeth.

Er bod y ddealltwriaeth o hyd a lled, ac o natur cam-drin a throseddau yn erbyn pobl hŷn yn tyfu, mae diffyg data ystyrlon o hyd am y lefelau o gam-drin yng Nghymru ac mae’r ymwybyddiaeth o’r materion hyn yn dal yn rhy isel o lawer ar draws ein gwasanaethau cyhoeddus a chymdeithas yn gyffredinol. 

Byddaf yn gweithio er mwyn rhoi diwedd ar y gamdriniaeth hon drwy gynyddu ymwybyddiaeth ar draws cymdeithas, gwella camau ataliol ar draws cyrff cyhoeddus, a sicrhau mynediad at gyfiawnder i’r rheini sydd mewn perygl o gamdriniaeth, a’u helpu i deimlo’n ddiogel.

Bydd y comisiynydd yn gweithredu i:

  • Codi ymwybyddiaeth o gam-drin pobl hŷn ymhlith gweithwyr proffesiynol ac ar draws y gymdeithas ehangach
  • Gwella mynediad at wasanaethau cefnogaeth i bobl hŷn sydd â risg o gael eu cam-drin
  • Galluogi mwy o bobl hŷn sy’n cael eu cam-drin i gael mynediad at gyfiawnder cyfreithiol
  • Atal cam-drin pobl hŷn

Ceir disgrifiad isod o fanylion y gwaith sydd ar y gweill yn ystod 2021-22:

Mae atal cam-drin pobl hŷn wedi parhau’n flaenoriaeth allweddol i’r Comisiynydd drwy gydol y pandemig, yn enwedig gan fod pryderon sylweddol ynghylch y risg uwch i bobl hŷn o gael eu cam-drin neu eu hesgeuluso, neu o gael eu targedu gan droseddwyr, oherwydd y cyfyngiadau symud. Mewn ymateb i hyn, sefydlodd y Comisiynydd Grŵp Gweithredu o sefydliadau sy'n gweithio gyda'i gilydd i sicrhau bod pobl hŷn yn gallu cael y cymorth sydd ei angen arnynt i'w cadw'n ddiogel a'u hamddiffyn rhag camdriniaeth a throsedd.

Mae’r Comisiynydd wedi arwain amrywiaeth o waith gyda rhanddeiliaid a chyrff cyhoeddus allweddol ledled Cymru i sicrhau bod pobl hŷn sy’n cael eu cam-drin, neu sydd mewn perygl o gael eu cam-drin, yn gallu cael y cymorth sydd ei angen arnynt, a amlinellir yn strategaeth y Grŵp Gweithredu ar Gam-drin i roi terfyn ar gam-drin pobl hŷn.

Mae hyn wedi arwain at gynnydd sylweddol mewn nifer o feysydd, gan gynnwys ymrwymiad gan Lywodraeth Cymru i gyflwyno Cynllun Gweithredu Cenedlaethol newydd i atal pobl hŷn rhag cael eu cam-drin, yn ogystal â chyfleoedd i adeiladu ar bartneriaethau a mentrau newydd i sbarduno rhagor o newid i bobl hŷn drwy godi ymwybyddiaeth o brofiadau pobl hŷn o gam-drin, darparu mwy o wybodaeth i bobl hŷn am sut gallant gael cymorth, a thynnu sylw at y bylchau sy’n bodoli mewn gwasanaethau cymorth i bobl hŷn sy’n cael eu cam-drin, neu sydd mewn perygl o gael eu cam-drin.

Bydd y Comisiynydd yn:

  • Gwella gwasanaethau cymorth i bobl hŷn sy’n cael eu cam-drin neu sydd mewn perygl o gael eu cam-drin, a chodi ymwybyddiaeth ymysg gweithwyr proffesiynol, gan gynnwys hyfforddiant ar gyfer cyrff cyhoeddus
  • Arwain gwaith partneriaeth gyda’r Grŵp Gweithredu ar Atal Cam-drin, gan gynnwys:
    • Dylanwadu ar Gynllun Gweithredu Cenedlaethol Llywodraeth Cymru i atal pobl hŷn rhag cael eu cam-drin
    • Gweithio i rymuso a galluogi pobl hŷn i rannu eu profiadau
    • Ymchwil i brofiadau dynion hŷn sydd mewn perygl o gael eu cam-drin neu sy’n cael eu cam-drin
    • Datblygu gwaith ar bobl hŷn sy’n byw gyda dementia a’u gofalwyr, y mae cam-drin yn effeithio arnynt.