Atal cam-drin pobl hŷn

Mae miloedd o bobl hŷn yng Nghymru yn cael eu cam-drin – gweithred sy’n digwydd unwaith neu drosodd a throsodd, neu ddiffyg camau gweithredu priodol, sy’n achosi niwed neu ofid – ac nid yw troseddau yn erbyn pobl hŷn yn cael eu riportio’n ddigon aml. Maw’r mathau o gam-drin mae pobl hŷn yn ei wynebu yn cynnwys cam-drin corfforol; cam-drin domestig; cam-drin rhywiol; cam-drin seicolegol neu emosiynol; cam-drin ariannol neu ddeunyddiau; cam-drin sefydliadol neu gyfundrefnol; esgeulustod; a rheoli dan orfodaeth.

Er bod y ddealltwriaeth o hyd a lled, ac o natur cam-drin a throseddau yn erbyn pobl hŷn yn tyfu, mae diffyg data ystyrlon o hyd am y lefelau o gam-drin yng Nghymru ac mae’r ymwybyddiaeth o’r materion hyn yn dal yn rhy isel o lawer ar draws ein gwasanaethau cyhoeddus a chymdeithas yn gyffredinol. 

Byddaf yn gweithio er mwyn rhoi diwedd ar y gamdriniaeth hon drwy gynyddu ymwybyddiaeth ar draws cymdeithas, gwella camau ataliol ar draws cyrff cyhoeddus, a sicrhau mynediad at gyfiawnder i’r rheini sydd mewn perygl o gamdriniaeth, a’u helpu i deimlo’n ddiogel.

Bydd y comisiynydd yn gweithredu i:

  • Codi ymwybyddiaeth o gam-drin pobl hŷn ymhlith gweithwyr proffesiynol ac ar draws y gymdeithas ehangach
  • Gwella mynediad at wasanaethau cefnogaeth i bobl hŷn sydd â risg o gael eu cam-drin
  • Galluogi mwy o bobl hŷn sy’n cael eu cam-drin i gael mynediad at gyfiawnder cyfreithiol
  • Atal cam-drin pobl hŷn

Ceir disgrifiad isod o fanylion y gwaith sydd ar y gweill yn ystod 2019-20:

Ymchwil i benderfyniadau'r heddlu a Gwasanaeth Erlyn y Goron mewn perthynas ag ymchwiliadau diogelu: 

Bydd y Comisiynydd yn gwneud gwaith ymchwil, gan weithio gyda'r heddlu a Gwasanaeth Erlyn y Goron i edrych ar yr effaith y mae penderfyniadau yn eu cael ar ymchwiliadau sy'n ymwneud â diogelu a mynediad canlynol pobl hŷn at gyfiawnder.

Deall yr hyn sy'n ysgogi unigolion i gam-drin ac esgeuluso pobl hŷn: 

Bydd y Comisiynydd yn cynnal cyfres o ddigwyddiadau trafod fydd yn dod â sefydliadau ac unigolion allweddol at ei gilydd – gan gynnwys yr heddlu, timau diogelu, byrddau iechyd, sefydliadau trydydd sector – i ystyried y symbyliad y tu ôl i gam-drin ac esgeuluso a sut y dylid mynd i'r afael a hyn.

Hyfforddiant diogelu i weithwyr proffesiynol: 

Bydd y Comisiynydd yn darparu hyfforddiant i weithwyr proffesiynol wella eu gwybodaeth a'u dealltwriaeth o'r cam-drin sy'n wynebu pobl hŷn, gan drafod amrywiaeth o bynciau, yn cynnwys graddfa a natur y cam-drin, y cysylltiadau rhwng gwahaniaethu ar sail oedran a cham-drin, hawliau pobl hŷn a'r gwasanaethau sydd ar gael a all gynnig help a chymorth. Bydd y Comisiynydd hefyd yn gweithio gyda gwasanaethau cyhoeddus i ddatblygu modiwl hyfforddiant fydd yn eu galluogi i ddarparu hyfforddiant mewnol er mwyn rhwystro camdriniaeth i'w staff, a chynyddu'n sylweddol nifer y gweithwyr proffesiynol sydd wedi cael y cyfle i gwblhau hyfforddiant o'r math hwn.

Adnabod a mapio gwasanaethau cynnal: 

Bydd y comisiynydd yn adnabod ac yn mapio'r gwasanaethau sydd ar gael i gefnogi pobl hŷn sydd wedi dioddef (neu yn dioddef) cam-drin ac yn datblygu set o adnoddau i sicrhau eu bod gallu dod hyd i wybodaeth am y gwasanaethau cynnal yn eu hardal ac yn gallu cael y mynediad at y cymorth sydd ei angen arnynt i fod yn ddiogel.