Ailystyried Seibiant

Edrychodd fy adroddiad ‘Dementia: More Than Just Memory Loss’, a gyhoeddwyd yn 2016, ar sut mae angen i wasanaethau ar draws Cymru wella i sicrhau bod pobl sy’n byw gyda dementia a’r rheiny y maent yn gofalu amdanynt yn gallu cael mynediad i’r gwasanaethau, y cymorth, y wybodaeth a’r cyngor y mae eu hangen arnynt. Un o’r prif faterion a ddaeth i’r amlwg oedd ynghylch diffyg seibiant amserol, ystyrlon ac effeithiol, sef mater a oedd yn tanseilio iechyd corfforol, iechyd meddwl ac iechyd emosiynol pobl yn sylweddol ac yn ddiangen.

Roedd hwn yn fater mor sylweddol ymrwymais i ailedrych arno mewn mwy o fanylder ac mae’r adroddiad hwn yn rhoi llais i bobl wedi’u heffeithio gan ddementia, sefydliadau sy’n rhoi cefnogaeth iddynt, darparwyr gwasanaethau cyhoeddus ac ystod eang o swyddogion proffesiynol, gan osod yr hyn y mae angen ei newid. Mae’n glir bod angen i lawer o bethau newid yn nhermau seibiant: mae angen symud sylfaenol o ran y ffordd rydym yn meddwl am seibiant, a bod angen i newid y ffordd rydym yn meddwl amdano fod yn sail i fodelau newydd o gymorth sy’n ymateb yn uniongyrchol i’r materion y mae pobl sy’n defnyddio seibiant yn eu profi ac yn parhau i’w codi a’u gyrru ymlaen.

Mae’r negeseuon allweddol yn yr adroddiad hwn yn nodi’n glir ym mha ffordd y mae angen i’n ffordd o feddwl a’n hymarfer newid. Mae angen i ni ailfeddwl am yr iaith a’r derminoleg a ddefnyddir o amgylch seibiant; mae angen i ni ailfeddwl am sut rydym yn ymgysylltu â gofalwyr a’u teuluoedd ac yn defnyddio eu gwybodaeth a’u profiadau i ddatblygu modelau newydd o ofal a chymorth. Mae angen i ni alinio’r canlyniadau rydym yn ceisio eu cyflawni drwy’r Fframwaith Canlyniadau Cenedlaethol, gan sicrhau bod pobl wedi’u grymuso i gael llais a rheolaeth dros natur y cymorth seibiant y maent yn ei dderbyn.

Os nad yw’r newid hwn yn digwydd, yna bydd ein gallu i gyflawni canlyniadau y mae gan bobl hawl iddynt, canlyniadau sy’n eistedd wrth galon Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014, mewn perygl. Bydd pobl wedi’u heffeithio gan ddementia yn parhau i wynebu pwysau annerbyniol y mae modd eu hosgoi ar eu hiechyd corfforol, eu hiechyd meddwl a’u hiechyd emosiynol, er anfantais fawr i’w hunain, a chaiff baich cost diangen ei osod ar wasanaethau cyhoeddus o ganlyniad i alw cynyddol am ofal a chymorth mwy cymhleth am gyfnod hirach.

Tra bod yr adroddiad hwn wedi canolbwyntio’n benodol ar bobl wedi’u heffeithio gan ddementia, mae nifer o’r negeseuon allweddol yr un mor berthnasol i bobl eraill y mae angen seibiant arnynt. Mae hefyd yn berthnasol nid yn unig i’n cenhedlaeth bresennol o bobl hŷn a’u teuluoedd, ond i genedlaethau’r dyfodol ac o bosib i bob un ohonom ni, oherwydd ychydig yn unig gall ragweld pryd bydd angen seibiant arnom yn ystod y blynyddoedd i ddod. Mae meddwl am seibiant yn niddordebau bob un ohonom ni.

Cliciwch yma i lawrlwytho Ailystyried Seibiant ar gyfer Pobl a Effeithir gan Ddementia

Atodiad 1: Gwybodaeth ddefnyddiol ac enghreifftiau o arferion
Atodiad 2: Llyfryddiaeth