Newyddion

Pwysigrwydd ac Effaith Gwasanaethau Cymunedol yng Nghymru

25.2.14

Yn ôl adroddiad newydd gan Gomisiynydd Pobl Hŷn Cymru, gall y ffaith bod Awdurdodau Lleol yn gwario llai ar seilwaith a gwasanaethau cymunedol hanfodol gael effaith andwyol ar fywydau pobl hŷn.

Mae’r adroddiad, ‘Pwysigrwydd ac Effaith Gwasanaethau Cymunedol yng Nghymru’, yn dwyn ynghyd amrywiaeth o dystiolaeth i lunio achos cryf dros warchod gwasanaethau cymunedol, sy'n hanfodol, nid yn unig i helpu pobl hŷn i gynnal eu hiechyd, eu hannibyniaeth a’u lles, ond hefyd i’w cefnogi i wneud cyfraniad enfawr i economi Cymru, sy’n werth £1bn y flwyddyn, drwy gyflogaeth barhaus, gwirfoddoli a gofal plant.

Dywedodd Sarah Rochira: “Mae pobl hŷn yn aml yn sôn wrthyf am yr angen i ganolbwyntio mwy ar bwysigrwydd gwasanaethau lleol a chymunedol allweddol, fel bysus a chludiant cymunedol, toiledau cyhoeddus, palmentydd, seddi’r cyhoedd, mannau yn yr awyr agored, llyfrgelloedd, cyfleusterau hamdden, canolfannau cymunedol a dydd. Mae pobl hŷn wir yn pryderu bod y gwasanaethau hanfodol hyn yn diflannu, a bydd hyn yn cael effaith andwyol ar eu bywydau.

“Nid moethau yw’r gwasanaethau hyn – maent yn hanfodol i gynnal iechyd, annibyniaeth a lles pobl hŷn. Mae’r gwasanaethau hyn yn hanfodol hefyd i gyflawni blaenoriaethau cenedlaethol sy’n ymwneud ag atal, canolbwyntio ar y dinesydd a chydnerthu cymunedol, rheoli’r costau i’r gwasanaethau statudol a chynnal cyflwr cyffredinol yr economi. Dylid edrych ar y gwasanaethau hyn fel asedau cymunedol hanfodol.”

Daw’r dystiolaeth yn yr adroddiad hwn o gyfres o grwpiau ffocws a gynhaliwyd â phobl hŷn ledled Cymru, yn ogystal â gan amrywiaeth o bartneriaid sy’n arbenigo mewn meysydd arbenigol. 

Bydd y Comisiynydd hefyd yn cyhoeddi pecyn cymorth ar gyfer pobl hŷn i’w helpu i ymgysylltu ag awdurdodau lleol a dylanwadu ar y penderfyniadau sy’n effeithio arnynt hwy, ochr yn ochr â chanllawiau i awdurdodau lleol i wella’r broses o ymgysylltu ac ymgynghori â phobl hŷn, gan seilio’r gwaith hwn ar yr adroddiad. 

Bwriedir cynnal nifer o seminarau i staff allweddol awdurdodau lleol hefyd, er mwyn cyflwyno’r achos dros gadw gwasanaethau, cyfleusterau a seilwaith cymunedol yng Nghymru, ac er mwyn trafod a chytuno ar ffordd effeithiol ymlaen.

Ychwanegodd Sarah Rochira: “Rwyf yn deall y pwysau cyllidebol presennol sydd ar awdurdodau lleol a bod yn rhaid iddynt wneud penderfyniadau anodd ar wariant ac arbedion. Ond mae’n hanfodol bwysig cydnabod, wrth wneud penderfyniadau ar wario, fod gwasanaethau cymunedol hanfodol yr un mor ddylanwadol a phwysig â gwasanaethau statudol, a bod pobl hŷn yn gallu dal i gael gafael arnynt.

“I nifer o bobl hŷn, mae gwasanaethau cymunedol, yn syml iawn, yn gwbl hanfodol, ac rwy’n edrych ymlaen at weithio gyda’n llywodraeth genedlaethol a llywodraethau lleol a phartneriaid allweddol eraill, wrth i benderfyniadau gael eu gwneud am ddyfodol y gwasanaethau hyn.” 

Cliciwch yma i lawrlwytho adroddiad 'Pwysigrwydd ac Effaith Gwasanaethau Cymunedol yng Nghymru'