Beth sy’n gwneud cymuned yn un sy’n oed-gyfeillgar?

Mae Sefydliad Iechyd y Byd yn nodi wyth nodwedd hanfodol i gymunedau sydd o blaid pobl hŷn. Yr enw ar y rhain yn aml yw'r wyth elfen o gymunedau sydd o blaid pobl hŷn:

Adeiladau a mannau yn yr awyr agored

Mae cymunedau hygyrch yn galluogi pobl i gadw mewn cysylltiad, cymryd rhan mewn gweithgareddau cymdeithasol a chael mynediad at wasanaethau a chyfleusterau lleol. Mae strydoedd sydd mewn cyflwr da ac â digon o olau, arwyddion clir, mannau gwyrdd a thoiledau cyhoeddus i gyd yn helpu pobl hŷn i fod yn egnïol ac i fyw bywydau annibynnol.

Cludiant

Mae dulliau cludiant fforddiadwy, dibynadwy a chyfleus yn galluogi pobl i fynd allan a pharhau i wneud y pethau sy’n bwysig iddyn nhw. Boed nhw’n mynd i siopa, yn ymweld â'r sinema, yn cwrdd â ffrindiau neu’n mynd at y meddyg, mae cludiant da yn hanfodol i bawb, yn enwedig mewn ardaloedd gwledig ac i bobl nad ydynt yn gyrru.

Tai

Mae gan bawb hawl i dai digonol, ni waeth beth yw eu hoedran na’u gallu. I lawer, mae cael rhywle i’w alw’n gartref yn ganolog i'r hyn mae’n ei olygu i heneiddio’n dda. Drwy wneud newidiadau neu addasiadau bach, gall pobl barhau i fyw’n annibynnol yn eu cartrefi eu hunain. Mae cymuned sydd o blaid pobl hŷn yn helpu pobl i wneud penderfyniadau am le byddant yn byw, a ydynt am aros yn eu cartref ynteu am a ydynt am gael cartref newydd sy’n addas i'w hanghenion yn nes at y bobl a’r llefydd sy’n bwysig iddyn nhw.

Cyfranogiad cymdeithasol

Mae gallu cadw mewn cysylltiad â ffrindiau a theulu yn hanfodol i heneiddio'n dda. Mae cymunedau sydd o blaid pobl hŷn yn galluogi pobl hŷn i gymryd rhan mewn amrywiaeth o weithgareddau cymdeithasol, sy'n dod â phobl o bob oedran at ei gilydd i rannu diddordebau.

Parch a chynhwysiant cymdeithasol

Gwahaniaethu ar sail oedran sy’n sail i nifer o’r problemau mae pobl hŷn yn eu hwynebu ar hyn o bryd, ac mae’n golygu bod pobl hŷn yn cael eu trin yn annheg, yn teimlo eithriad cymdeithasol, ac yn gweld nad yw eu hawliau’n cael eu parchu. Mae cymunedau sydd o blaid pobl hŷn yn herio gwahaniaethu ar sail oedran drwy ddod â phobl o wahanol oedran at ei gilydd a meithrin delweddau cadarnhaol o heneiddio.

Cyfranogiad sifig a chyflogaeth

Mae gan bobl hŷn ddiddordebau amrywiol, ac mae llawer eisiau cymryd rhan mewn amrywiaeth eang o weithgareddau, megis gweithio, gwirfoddoli, bod yn weithgar yn wleidyddol neu gymryd rhan mewn grwpiau neu glybiau lleol. Nid yw sgiliau a phrofiad pobl hŷn yn aml yn cael eu gwerthfawrogi ddigon. Drwy helpu pobl hŷn i aros mewn gwaith, neu i wirfoddoli, gallant gael mwy o synnwyr o bwrpas a pherthyn, ac mae hynny’n dda i'w lles ac i’r economi leol.

Cyfathrebu a gwybodaeth

Er mwyn cymryd rhan ym mywyd y gymuned, mae angen i chi wybod beth sy’n digwydd yn y gymuned honno. Dylai gwybodaeth am ddigwyddiadau, gwasanaethau a chyfleusterau fod ar gael yn hygyrch, ac yn rhywle y bydd pobl yn gwybod i chwilio amdanynt. Dylid sicrhau bod gwybodaeth ar gael i bobl sydd â nam ar y synhwyrau, ac ar gael yn eu dewis iaith. Mae’n bwysig cofio hefyd nad yw’r holl bobl hŷn ar-lein, a ddim eisiau bod chwaith.

Cefnogaeth gymunedol a gwasanaethau iechyd

Mae gwasanaethau iechyd a gofal, sy’n hygyrch ac yn fforddiadwy, yn allweddol i gadw pobl hŷn yn iach, yn annibynnol ac yn weithgar. Mae angen i'r gwasanaeth fod yn gyfleus i’r llefydd lle mae pobl yn byw ac i lwybrau cludiant cyhoeddus.